Primera vez ahendu jave «necesita su cédula y su RUC para el arancel de Migraciones», aupi akã ha'éva aentende ramo. Ndaikuaái mba'eve. Cédula? RUC? Arancel? Migraciones? Irundy ñe'ẽ, ha aĩma perdido. Péicha oñemotenonde idea ko glosario. Embosako'íramo nde expatriación Paraguáipe, eñe'ẽta término ko'ãva rehe ára ha ára : formulario, ventanilla, email administrativo ha conversación contador ndive. Ambue ha'e español, ambue guarani (jopará). Ko glosario ha'e tentativa oñeñamindu'u hag̃ua seis mes confusión ahasáva.
Término administrativo común
| Término | ||
|---|---|---|
| Cédula de Identidad | Documento identidad paraguayo Departamento de Identificaciones Policía Nacional-gui. Obligatorio opa trámite: apertura cuenta banco, compra inmueble, inscripción fiscal. Versión física (plastificada) ha digital (cédula verde digital). Primera solicitud: ~50 000 Gs, renovación: 30 000 Gs. Plazo: 2-4 semana. Fuente: Ley N° 222/1993. | Identificación, banco, escribanía |
| RUC (Registro Único del Contribuyente) | Número identificación fiscal obligatorio actividad remunerada. SET (Subsecretaría Estado Tributación) omoĩ. Sin RUC, ndereikatu facturá, firmá contrato trabajo o deducí gasto. Gratis, trámite 5-10 día hábil. Fuente: Ley N° 6380/2019. | Impuesto, contrato, factura |
| Arancel | Tasa administrativa trámite oficial. Cada gestión (residencia, visa, homologación título, registro RUC) oreko arancel monto fijo decreto rupive. Oñepaga generalmente banco autorizado térã portal web. Fuente: Ley N° 6984/2022. | Migraciones, universidad, tribunal |
| SUACE | Sistema Unificado Apertura Cierre Empresas, MIC-gui. Creá EAS 72h-pe costo ~500 000 Gs. www.suace.gov.py. Fuente: Ley N° 6481/2020. | Creación empresa |
| Migraciones | Autoridad competente visa, residencia temporal ha permanente, cédula extranjero. Asunción (Caballero 201 c/ Estrella). www.migraciones.gov.py. Fuente: Ley N° 6984/2022. | Visa, residencia |
| IVA | Impuesto Valor Agregado paraguayo. Tasa estándar: 10 %. Reducido: 5 % (producto necesidad, remedio, interés banco). Declaración mensual portal Marangatú SET. Fuente: Ley N° 6380/2019. | Compra, factura, impuesto |
| IRP | Impuesto Renta Personal. Tasa progresivo: 8 %, 9 %, 10 %. Aplica SOLO ingreso fuente paraguaya. Ingreso extranjero (pensión Francia, alquiler Europa) NO imponible Paraguay-pe. Declaración anual. Fuente: Ley N° 6380/2019. | Impuesto, declaración |
| Jopará | Mezcla guarani ha español, omnipresente vida cotidiana ha administración informal Paraguay-pe. He'ise «mezcla» guarani-pe. Fuente: Melià, B. (1992). | Conversación cotidiana |
| Apostille (Convención La Haya) | Certificación internacional documento oficial (certificado nacimiento, antecedente, título) Convención La Haya 1961, Paraguay ratifica 2017. Obligatorio documento extranjero residencia. Fuente: Ley N° 6037/2017. | Documento oficial |
| Traductor público | Traductor juramentado Corte Suprema Justicia registro-pe. Obligatorio traducir español documento residencia (certificado nacimiento, antecedente, título). Costo: 200-400 € expediente completo. Fuente: Acordada N° 558/2009. | Traducción oficial |
| Rentista | Residente temporal ingreso pasivo regular permanente exterior (pensión jubilación, alquiler, renta vitalicia). Ingreso mínimo: salario mínimo paraguayo (2 550 000 Gs/mes 2026). Fuente: Ley N° 6984/2022. | Residencia, jubilación |
| Cédula verde | Documento identidad extranjero residente (carné estancia). Distinto cédula identidad ciudadano paraguayo. Renovación 2 año (temporal) o 10 año (permanente). Fuente: Ley N° 6984/2022. | Residencia, identificación |
| Marangatú | Portal fiscal SET. Permite declarar ha pagá IVA, IRP, consultá RUC, emití factura electrónica. He'ise «honesto» guarani-pe. www.marangatu.gov.py. | Impuesto, declaración online |
| Contador | Contador público local, necesario declaración fiscal. Honorario: 200 000-500 000 Gs/mes particular. Elegí profesional recomendado expatriado ambue-gui. | Impuesto, empresa, declaración |
| Despachante de aduana | Agente aduana autorizado. Indispensable despacho container mudanza (menaje casa) o importación vehículo. Honorario: 500-1 500 € complejidad rehe. Fuente: Ley N° 2422/2004. | Mudanza, aduana, importación |
| EAS (Empresa Acciones Simplificadas) | Forma jurídica empresa más simple Paraguay-pe. Creación 100 % online SUACE rupive. Capital mínimo: 1 Gs simbólico. Responsabilidad limitada capital. Fuente: Ley N° 6481/2020. | Creación empresa |
| Homologación | Reconocimiento oficial título extranjero MEC o universidad nacional. Obligatorio profesión regulada (médico, abogado, ingeniero). Plazo: 3-12 mes. Fuente: Ley N° 4995/2013. | Título, profesión |
| Menaje de casa | Bien personal mueble importado mudanza internacional. Exonerado impuesto aduana peteĩ jey, 6 mes residencia rire. Necesita inventario detallado español ha despachante. Fuente: Ley N° 2422/2004. | Mudanza, aduana |
| Inversionista | Residente inversión (70 000 USD mínimo empresa proyecto). Ventaja: vía acelerada residencia permanente. Fuente: Ley N° 6984/2022. | Residencia, inversión |
Mba'ére ko glosario indispensable
Ko glosario oipytyvõ oñentende término : ndaha'éi ombogue vy'ave abogado térã contador. Administración paraguaya ha'e procedimental, ha regla oñeambue. Ley Migraciones actual (N° 6984/2022) ombopa ley 1996 vigente 26 año. Umbral financiero (salario mínimo) revisado año ha año. Ejapó mboyve gestión importante, everifica monto vigente sitio oficial institución.
Ñemoambue pahaguépe:
Fuente-kuéra
Che método
Ko página ojehai Francia-gui, fuente ndive ikatuháicha, haikatu ajeavy térã ndaikuaái terreno rehegua. Precio oñemoambuéva, info oguéva, foto? Opa corrección oñemomba'e reipotárõ.
Eñemomarandu jeavy térã embou info →Emoherakuã
